Fiscale eenheid btw beëindigen of verbreken: zo werkt het

De fiscale eenheid btw eindigt van rechtswege zodra niet langer aan de drie verwevenheden wordt voldaan: financieel, organisatorisch en economisch. Dat gebeurt bijvoorbeeld bij verkoop van de aandelen. Let wel op: de hoofdelijke aansprakelijkheid van artikel 43 Invorderingswet 1990 loopt door totdat u de beëindiging schriftelijk aan de inspecteur meldt. Die melding is de stap die er in de praktijk het meest wordt vergeten.

Wanneer eindigt de fiscale eenheid btw?

De eenheid eindigt zodra een van de drie verwevenheden wegvalt. Denk aan:

• Verkoop van de aandelen waardoor de financiële verwevenheid onder de 50%-grens zakt.
• Een bestuurswissel die de overkoepelende leiding tussen de onderdelen doorbreekt, waardoor de organisatorische verwevenheid wegvalt.
• Het staken van onderlinge activiteiten, waardoor de economische verwevenheid verdwijnt.
• Liquidatie of faillissement van een van de leden.

Net als bij het ontstaan is er geen verzoek nodig. De fiscale eenheid btw bestaat en eindigt van rechtswege: zodra een verwevenheid wegvalt, is de eenheid diezelfde dag voorbij. Een beschikking van de inspecteur die eerder het bestaan van de eenheid bevestigde, verliest daarmee vanzelf haar geldigheid; er is geen aparte intrekkingsbeschikking nodig om de eenheid te laten eindigen.

Meld de beëindiging schriftelijk (artikel 43 Invorderingswet 1990)

Dit is het kernpunt om te onthouden. Zonder schriftelijke melding aan de inspecteur blijft elk (voormalig) lid hoofdelijk aansprakelijk voor de btw-schulden van de eenheid, artikel 43 Invorderingswet 1990. Dat geldt ook voor schulden die pas ná het feitelijke einde van de verwevenheid ontstaan, zolang de inspecteur niet weet dat de eenheid is beëindigd.

Praktisch betekent dit: stuur direct bij de wijziging een brief aan het belastingkantoor met de datum en de reden van beëindiging. Wacht niet tot de eerstvolgende aangifte of een controle. Meer over de reikwijdte van deze aansprakelijkheid leest u in hoofdelijke aansprakelijkheid bij de fiscale eenheid btw.

Gevolgen na het einde

Na beëindiging doet elk lid weer een eigen btw-aangifte onder zijn eigen btw-nummer. De gezamenlijke aangifte van de fiscale eenheid vervalt vanaf de datum van beëindiging; over de periode daarvoor blijft de aangifte van de eenheid staan. Onderlinge prestaties zijn niet langer onbelast: u moet ze weer met btw factureren, ook als de facturatiestroom voorheen alleen administratief liep. Beoordeel daarnaast lopende contracten met derden waarin de fiscale eenheid als partij is genoemd, en check bij investeringsgoederen de herzieningstermijnen. Die lopen gewoon door, ook als de onderlinge verhoudingen zijn veranderd, en een verkeerde toerekening na het einde van de eenheid kan tot een correctie leiden.

Gedeeltelijke verbreking

Verlaat één lid de eenheid, bijvoorbeeld door verkoop van één werkmaatschappij, dan blijft de rest van de eenheid bestaan zolang de verwevenheid tussen de overblijvende leden intact is. De eenheid als geheel hoeft dus niet te worden opgeheven; alleen het vertrekkende lid valt eraf. Ook een gedeeltelijke verbreking meldt u schriftelijk aan de inspecteur, specifiek voor het lid dat vertrekt, met de datum waarop de verwevenheid met dat lid is geëindigd. Zonder die melding blijft ook dit lid hoofdelijk aansprakelijk voor de btw-schulden van de eenheid die het heeft verlaten.

Verschil met de fiscale eenheid VPB

De fiscale eenheid VPB verbreken werkt anders: dat gaat op verzoek, of automatisch bij het zakken onder de 95%-eis, met eigen ontvoegingsgevolgen zoals de 15ai-sanctie. De btw-eenheid kent geen vergelijkbare afrekensanctie, maar wel de hoofdelijke aansprakelijkheid van artikel 43 Invorderingswet. Het einde van de ene eenheid betekent niet automatisch het einde van de andere: een aandelenverkoop die de VPB-eenheid beëindigt, hoeft de btw-verwevenheid niet aan te tasten als de overkoepelende leiding en de onderlinge activiteiten intact blijven. Verandert uw aandelenverhouding of bestuursstructuur, controleer dan beide posities apart en meld ze ook apart.

Voorbeeld

Holding B.V. verkoopt op 1 maart alle aandelen in Werk B.V. De financiële verwevenheid eindigt die dag van rechtswege. De holding meldt dit dezelfde week schriftelijk aan de inspecteur. Had zij dat niet gedaan, dan bleef zij hoofdelijk aansprakelijk voor btw-schulden die Werk B.V. na de verkoop maakte.

Aan de slag

Wilt u juist een fiscale eenheid btw vormen, of na een wijziging in uw groep de positie opnieuw laten vastleggen? Fiscale eenheid btw aanvragen. Lees ook de voorwaarden voor de fiscale eenheid btw om te bepalen of uw groep (nog) aan de drie verwevenheden voldoet.