18 juni 2026 · 5 minuten
Fiscale eenheid btw van rechtswege: beschikking en aansprakelijkheid
De fiscale eenheid btw ontstaat van rechtswege bij verwevenheid. De beschikking werkt naar de toekomst, niet terug, met aansprakelijkheid (art. 43 IW).
Bij de fiscale eenheid voor de omzetbelasting werkt het anders dan bij de fiscale eenheid VPB. De btw-eenheid ontstaat van rechtswege zodra de ondernemers verweven zijn. U hoeft daar geen toestemming voor te vragen. De beschikking van de inspecteur legt alleen vast wat er al is.
Van rechtswege: de eenheid bestaat als de verwevenheid bestaat
Zodra de drie verwevenheden (financieel, organisatorisch en economisch) cumulatief aanwezig zijn, vormen de ondernemers één ondernemer voor de omzetbelasting. Dat geldt ook zonder beschikking. De praktische gevolgen, zoals onbelaste onderlinge prestaties en één gezamenlijke aangifte, vloeien voort uit die verwevenheid, niet uit een goedkeuring vooraf.
De beschikking geeft zekerheid en werkt naar de toekomst
U vraagt de inspecteur om een beschikking om zekerheid te krijgen over het bestaan, de tenaamstelling en de aansprakelijkheid van de eenheid. Belangrijk: de beschikking heeft geen terugwerkende kracht. Zij werkt naar de toekomst, doorgaans vanaf de eerste dag van de maand na de dagtekening van de beschikking. Dit is een wezenlijk verschil met de VPB-eenheid, waarbij u juist een voegingstijdstip kiest en het verzoek binnen drie maanden indient.
En de verstreken tijdvakken?
Omdat de eenheid van rechtswege bestaat, kan zij feitelijk al hebben bestaan over tijdvakken vóór de beschikking. Dat heeft gevolgen voor reeds ingediende aangiften: onderlinge prestaties die toen ten onrechte met btw zijn belast, kunnen onjuist zijn verwerkt. Beoordeel dit zorgvuldig en stem het zo nodig af met de Belastingdienst.
Hoofdelijke aansprakelijkheid (artikel 43 IW 1990)
Zodra de fiscale eenheid bij beschikking is vastgesteld, zijn de onderdelen hoofdelijk aansprakelijk voor de omzetbelasting die de eenheid verschuldigd is (artikel 43 Invorderingswet 1990). Elk lid kan dus worden aangesproken voor de volledige btw-schuld van de eenheid. Houd hier rekening mee bij toetreding van een nieuw lid.
Meld wijzigingen
Meld toetreding, gedeeltelijke verbreking of beëindiging van de eenheid aan het belastingkantoor. Dat is van belang voor de tenaamstelling en de aansprakelijkheid. Zolang de verwevenheid bestaat, blijft de eenheid in beginsel bestaan; valt zij weg, dan eindigt de eenheid.
Voorbeeld
Holding B.V. en Werk B.V. zijn financieel, organisatorisch en economisch verweven. De fiscale eenheid bestaat daarmee van rechtswege. Met een verzoekbrief vragen zij de inspecteur dit bij beschikking vast te leggen, zodat zij zekerheid hebben en de eenheid op naam staat. De beschikking werkt vanaf de toekomstige ingangsdatum.
Aan de slag
Wilt u de verwevenheid beoordelen en de verzoekbrief opstellen? Gebruik onze tool. Lees ook Verwevenheid bij de fiscale eenheid btw en Fiscale eenheid btw aanvragen.