11 juni 2026 · 4 minuten
Fiscale eenheid VPB of btw: wat is het verschil?
Fiscale eenheid btw en fiscale eenheid VPB zijn twee aparte regimes met andere regels, andere aanvraag en andere gevolgen. Uitleg en vergelijking.
De term "fiscale eenheid" wordt gebruikt voor twee volledig aparte belastingregimes: één voor de vennootschapsbelasting (VPB) en één voor de omzetbelasting (btw). Ze hebben elk hun eigen wettelijke grondslag, vereisten en gevolgen. Zoekt u informatie over één van beide? Hieronder staat in één oogopslag welk regime u nodig heeft.
Wat is het verschil?
De twee regimes zijn onafhankelijk van elkaar. U kunt een fiscale eenheid VPB hebben zonder een fiscale eenheid btw, en andersom. Hieronder een vergelijking:
| Kenmerk | Fiscale eenheid VPB | Fiscale eenheid btw |
|---|---|---|
| Wettelijke grondslag | Art. 15 Wet Vpb 1969 | Art. 7 lid 4 Wet OB 1968 |
| Belasting | Vennootschapsbelasting | Btw / omzetbelasting |
| Kernvereiste | Moeder houdt ≥95% in dochter (juridisch en economisch) | Financieel, organisatorisch én economisch verweven |
| Rechtsvormen | BV, NV (dochter); BV, NV, coöperatie e.a. (moeder) | Elke ondernemer in de zin van de Wet OB, ook eenmanszaken, maatschappen en stichtingen |
| Aanvraag | Schriftelijk verzoek (Deel A + B formulieren), binnen 3 maanden na voegingstijdstip | Van rechtswege (bij verwevenheid) of op beschikking van de inspecteur |
| Gevolg | Één gecombineerde VPB-aangifte; verliesverrekening binnen eenheid; fiscale neutraliteit intragroep | Één gezamenlijke btw-aangifte; interne leveringen en diensten zijn niet btw-belast |
| Aansprakelijkheid | Hoofdelijk (art. 39 IW 1990) | Hoofdelijk (art. 43 IW 1990) |
Fiscale eenheid btw: de verwevenheidseis (artikel 7 lid 4 Wet OB)
Voor de btw bepaalt artikel 7 lid 4 Wet op de omzetbelasting 1968 dat ondernemers die financieel, organisatorisch én economisch verweven zijn, van rechtswege één ondernemer vormen voor de btw. De Belastingdienst kan ook een beschikking afgeven die de eenheid formeel vastlegt.
De verwevenheidseis is anders dan het 95%-bezitsvereiste voor de VPB. Financieel verweven betekent dat één entiteit zeggenschap heeft over de ander (of een gezamenlijke eigenaar heeft); organisatorisch verweven dat de leiding in handen is van dezelfde personen; economisch verweven dat de activiteiten op elkaar zijn afgestemd.
Voorbeeld: BV Holding bezit 100% van BV Werkmij. Dezelfde bestuurder leidt beide vennootschappen. De activiteiten van BV Werkmij leveren direct diensten aan klanten die ook klant zijn van BV Holding. In dat geval zijn de drie verwevenheidsvormen aanwezig en ontstaat de btw-eenheid van rechtswege.
Fiscale eenheid VPB: het 95%-vereiste (artikel 15 Wet Vpb)
De VPB-eenheid vereist dat de moeder ten minste 95% houdt van het nominaal gestort kapitaal van de dochter, én dat op de dimensies van stemrechten, winst en vermogen. Dit is een harde kwantitatieve drempel. De eenheid gaat niet van rechtswege in: u moet een schriftelijk verzoek indienen bij de Belastingdienst, uiterlijk binnen drie maanden na het gewenste voegingstijdstip.
Meer over de VPB-vereisten leest u in Vereisten fiscale eenheid VPB 2026.
Welk regime heeft u nodig?
Zoekt u informatie over het samenvoegen van btw-aangiften van groepsentiteiten, of over de vraag of interne facturering btw-plichtig is? Dan heeft u te maken met de fiscale eenheid btw (art. 7 lid 4 Wet OB 1968). Raadpleeg uw btw-adviseur of de Belastingdienst voor een beschikking.
Wilt u één gecombineerde VPB-aangifte indienen, verliezen binnen de groep verrekenen of de neutraliteit van intragroepstransacties voor de vennootschapsbelasting benutten? Dan is de fiscale eenheid VPB (art. 15 Wet Vpb 1969) het juiste regime. U kunt hier controleren of uw groep in aanmerking komt en de aanvraagformulieren invullen.
Kunnen beide eenheden tegelijkertijd bestaan?
Ja. De VPB-eenheid en de btw-eenheid zijn onafhankelijke regimes. Een groep kan voor de VPB in een fiscale eenheid zitten en tegelijkertijd een aparte btw-eenheid vormen die andere entiteiten omvat, of geen btw-eenheid hebben. Houd er rekening mee dat de aansprakelijkheidsregels voor beide regimes gelden als u in beide regimes deelneemt.
Meer informatie
Lees meer over de VPB-eenheid in: Wat is een fiscale eenheid VPB? en Voordelen van een fiscale eenheid VPB. Klaar om een VPB-aanvraag te starten? Doe de eligibility check.